Madonna met drie schenkers

Madonna met drie schenkers

Door
Meester van de (Brugse) Legende van de H. Ursula
Collectie

Over dit kunstwerk

Deze diptiek moet op dezelfde wijze tot stand gekomen zijn als het KMSKA nr. 517518. Bij een reeds bestaand devotietafereel werd het portret van de schenkers gevoegd. Daarop kan het schaalverschil tussen de twee voorstellingen wijzen: de schenkersfiguren staan 'dichter' bij de toeschouwer dan de Madonna en zijn duidelijk niet aangepast aan deze op het linkerluik. Aldaar verschijnt Maria een boek en het kind houdend op een stenen met blinde rondbogen versierde troon. Twee engelen houden achter hen de panden van een baldakijn open. Een erg verwante compositie is een Madonna in de verzameling ThyssenBornemisza in Castagnola (Anonieme Vlaamse primitieven* nr. 8); hetzelfde type van troon ook aldaar en in een Madonna in Los Angeles (Eisler* p. 1045). Gelaatstype en blikpunt zijn identiek aan deze van een Madonna op een triptiek eertijds in Chur (Marlier* afb. 11; Marlier* p. 14 zag ook verwantschap met het gelaatstype van Maria op het linkerluik (Visitatie van het triptiek in Detroit). Gaat 's meesters Madonnatype vooral terug op de modellen van Rogier Van der Weyden voor het Jezuskindtype baseert hij zich meer op deze van Hugo Van der Goes (Georges MARLIER in Nationaal biografisch woordenboek 2 1966 p. 547). Ook zag men (Marlier art. cit.) de portretten meer verwant aan de NoordNederlandse dan aan de Brugse stijl). Men hoede zich om in de portretten van deze meester een individuele psychologisering terug te vinden. De man op het nr. 5004bis lijkt wel van een uitgesproken fysionomie. Toch vindt men een identiek persoon op een portret van een Italiaan (herkenbaar aan de kledij) van de hand van dezelfde meester in het Castello Sforzesco te Milano (Marlier* afb. 14 p. 23). Dit wijst erop dat de meester meer een pseudogeïndividualiseerd arsenaal van types aansprak zelfs voor zijn portretten. Het gebruik van een formele typologie blijkt ook uit het onderscheid tussen nr. 5004 en 5004bis en meer algemeen tussen religieuze figuren en reële portretten. Terwijl eerstgenoemden meer 'verfijnd' aandoen en van een verdergaande fysionomische stilering getuigen behouden laatstgenoemden iets ruwers terwijl ook de verhoudingen van hun lichamen vaak niet kloppen en ze letterlijk dichter bij de toeschouwer geplaatst zijn zodat een schaalverschil met hun heilige tegenhangers ontstaat. Dit alles kan het vermoeden doen rijzen dat er meer dan één schilder bedrijvig was; anderzijds het ene sluit het andere niet uit moet men aannemen dat er verschillende realiteitsmodi in praktijk gebracht werden afhankelijk van het uit te beelden onderwerp. Op de keerzijde van beide luiken werden eucharistische motieven aangebracht: een kelk met het IHSmonogram erop en een bekruiste hostie erboven dit alles và³à³r een stralenkrans (nr. 5004) en een crucifix eveneens voor een stralenkrans (nr. 5004bis). Telkens verschijnt de datum 1486 onderaan en is het geheel ingelast in een trompel'oeilomlijsting met een driepas bovenaan afgesloten. In de zwikken daarvan een siermotief in akkoladeboogvorm. Kelk en kruis zijn zeker niet in laatgotische stijl opgevat; de eerste doet denken aan de vroege Renaissancestijl het tweede is vrij stijlloos. Het schijnt ons toe dat beide motieven alsook de driepassen ca. 1520 aangebracht kunnen zijn. De trompel'oeillijst en de datum alsook de effen donkere beschildering kunnen oorspronkelijk zijn.

Over de collectie

Het KMSKA telt zo’n 8500 schilderijen, beelden, tekeningen en prenten. Met zijn verzameling die een periode van zeven eeuwen overspant – van de 14de tot en met de 20ste eeuw – is het KMSKA een belangrijke speler binnen de internationale museumwereld. Het museum bezit werken van Vlaamse primitieven zoals van Eyck, van der Weyden en Memling. De selectie uit de Gouden Eeuw van Antwerpen en de barok is met topstukken van Metsys, Gossaert, Rubens, van Dyck en Jordaens ronduit uniek. Je vindt er ook parels uit de moderne kunst. Van James Ensor bezit het KMSKA de grootste en belangrijkste collectie in de wereld. Rik Wouters, Permeke, Van de Woestyne, Spilliaert, Magritte e.a  verrijken de collectie 20ste eeuw.

Hoewel de kunst uit de Zuidelijke Nederlanden en België het best vertegenwoordigd is, bezit het museum ook opmerkelijke buitenlandse topstukken: van schilderijen van FouquetTitiaan, Cranach en Modigliani tot beelden van Rodin en Zadkine.

Meer over KMSKA

Andere beelden van dit kunstwerk.

Meer kunstwerken

Periode
Artwork type
Collectie
Locatie